Làm thế nào để có nhiều ý tưởng đến mức bạn không kịp sản xuất content?

Dựa trên khoa học về não bộ

Có bao giờ bạn ngồi trước màn hình máy tính, tay đặt lên bàn phím, nhưng đầu óc thì trống rỗng?

Có bao giờ bạn tự nhủ phải viết nội dung cho hôm nay, nhưng lại đi dọn bàn làm việc, lướt mạng một vòng… và cuối cùng vẫn không có gì được viết ra?

Đôi lúc bạn có thể nghĩ:

- “Tất cả ý tưởng hay đều đã được người khác làm hết rồi.”

- “Mình có đủ tốt để làm content không nhỉ?”

Thời điểm khi mới làm content đến năm thứ 2, mình cũng từng như vậy.

Cho đến khi tham gia một buổi học truyền thông, sau khi khai thác 10 góc độ làm content từ một bài báo, thầy mình có nói:

“Mảng kiến trúc nhà hồi trước thầy đọc nhiều, nên mới nghĩ ra được nhiều góc khai thác như vậy. Nếu sang mảng khác, thì thầy cũng phải tham khảo lại mới nghĩ ra ý tưởng được.”

Lúc đó, mình nhận ra: những bộ óc content xuất sắc, không phải bẩm sinh họ giỏi ý tưởng hơn chúng ta. Mà họ có sự tích lũy và trải nghiệm.

Steven Johnson – tác giả cuốn sách bestseller Where Good Ideas Come From – từng nói rằng:

“Ý tưởng không phải là một tia chớp lóe lên trong đầu, mà là một mạng lưới – nơi các yếu tố khác nhau từng được tiếp nhận sẽ kết nối lại với nhau theo cách mới.”

Về mặt sinh học, ý tưởng hình thành khi nhiều neuron trong não liên kết lại với nhau.

Nếu bạn đang ngồi nhìn chằm chằm vào màn hình máy tính, chờ một điều gì đó “hay ho” xuất hiện – thì rất có thể bạn đang rơi vào tình huống: không có gì để kết nối cả.

Ý tưởng không sinh ra từ khoảng trống. Nó sinh ra từ kết nối.

Vậy làm sao để có nhiều ý tưởng?

Sau 7 năm làm content – từ những bài viết không ai đọc, đến những bài được gần triệu view, có từ 1000 - 3000 lượt shares – mình nghiệm ra rằng:

Số lượng ý tưởng = Số lượng đề bài * Cấu trúc * Chất liệu

1. Đề bài rõ ràng là thứ giúp não bạn bắt đầu tập trung

Bạn cần một đề bài đúng, bằng cách đặt câu hỏi đúng.

Thay vì hỏi: “Viết gì bây giờ nhỉ?” (Thường không đưa bạn đi tới đâu)

Hãy hỏi: “Khán giả của mình đang băn khoăn điều gì? Và mình có thể giúp họ trả lời câu hỏi nào?”

Ví dụ: Nếu bạn là một người xây kênh tiếng Anh, nắm được nhu cầu “muốn học các cụm từ mới, nhưng không muốn học theo cách khô khan” bạn hãy áp dụng 5W1H và hỏi:

- (What) Đâu là những cách giúp học cụm từ không khô khan?

- (Where) Đâu là những kênh giúp học viên học cụm từ không nhàm chán?

- (Why) Tại sao chúng ta cảm thấy chán khi học cụm từ tiếng anh?

- (Who) Ai là người có thể giúp bạn không thấy chán khi học cụm từ tiếng Anh?

- (When) Học cụm từ vào thời điểm nào để bớt chán?

- (How) Làm thế nào để bớt chán khi học cụm từ tiếng Anh?

Và để biết người xem quan tâm nhất điều gì, bạn sẽ buộc phải đi tìm hiểu, nói chuyện với người học, theo dõi các group, đọc top comment tại các nội dung viral, từ đó đặt ra các câu hỏi tương ứng.

Đó chính là cách tạo đề bài đúng - đó là nơi ý tưởng bắt đầu hình thành.

2. Cấu trúc là chiếc khung giúp bạn không bị lạc giữa vô vàn ý tưởng

Một khi bạn quen với vài cấu trúc đơn giản như: Hook-Story-Offer, OREO, Hook – Câu chuyện – Bài học, bạn sẽ thấy việc viết nội dung trở nên dễ dàng hơn rất nhiều.

Quan sát các bài viết đang viral, bạn sẽ nhận ra rằng phần lớn chúng không quá phức tạp – chúng chỉ tuân thủ một cấu trúc có logic, có nhịp điệu, có cảm xúc.

Ví dụ công thức mình hay dùng:

- Một câu mở đầu bất ngờ / hoặc nhắc đến mong muốn người xem

- Một trải nghiệm “aha” mình trải qua, hoặc quan sát được

- Một bài học mình rút ra từ trải nghiệm đó

- Một kết luận nhẹ nhàng, có tính gợi mở

Bạn càng quan sát nhiều, thì càng có nhiều cấu trúc “ngấm” vào bạn – để mỗi khi bắt gặp một ý hay, bạn sẽ biết cách triển khai nó thành một nội dung hoàn chỉnh.

3. Chất liệu là thành phần làm rõ các ý tưởng

Bạn không thể viết mãi nếu không đọc thêm, nghe thêm, quan sát thêm.

Nếu bạn muốn có ý tưởng mới mỗi ngày, bạn cần một “kho chất liệu” đang không ngừng được làm đầy.

Hãy tổng hợp 10 trang tin, 10 group, 10 fanpage, 10 KOL trong lĩnh vực của bạn, và dành 15 phút để nắm bắt thông tin mỗi ngày.

Ví dụ, nếu bạn đang xây một kênh chia sẻ về AI, và bạn là người đầu tiên cập nhật những nghiên cứu, công cụ mới nhất từ các nguồn quốc tế – bạn đã đi trước cả một bước dài rồi.

Ý tưởng càng nhiều – khi chất liệu của bạn càng phong phú.

Tóm lại, để tăng số lượng ý tưởng nảy ra trong đầu, chúng ta cần:

- Đặt đề bài đúng: bằng việc thay đổi cách đặt câu hỏi “Viết gì bây giờ” sang các câu hỏi liên quan đến mối quan tâm của người xem

- Chọn cấu trúc phù hợp bằng cách quan sát, phân tích các nội dung đang được ưa chuộng

- Xây dựng kho chất liệu riêng cho mình

Nếu bạn đang “bí ý tưởng”, thì có thể bạn chỉ đang thiếu một hệ thống sáng tạo chứa 3 yếu tố trên.

Hệ thống này sẽ kích hoạt sự liên kết của các neuron thần kinh, và giúp bạn sản sinh ý tưởng mới. Đây là cơ chế của não bộ mà Steven Johnson đã chia sẻ.

Bạn sẽ chiến thắng, bằng cách hiểu não bộ vận hành.

-Phan Việt (Social Content Mentor)-

(Nội dung dựa trên kiến thức trong khóa 1K Viral Content K7, khai giảng 17/1)